Επαναδιαπραγμάτευση μισθωμάτων και δανείων λόγω ειδικών συνθηκών που διαμόρφωσε ο κορονοϊός

Η πανδημία του κορονοϊού αποτελεί άνευ ετέρου ανατροπή του δικαιοπρακτικού θεμελίου των αμφοτεροβαρών συμβάσεων

Οι πρωτοφανείς συνθήκες πανδημίας και καραντίνας κάτω από τις οποίες ζούμε όλοι μας το τελευταίο δίμηνο, όπως άλλωστε και η συντριπτική πλειονότητα των κρατών του πλανήτη αναπροσδιορίζουν ήδη το ευρύτερο παγκόσμιο κοινωνικό-οικονομικό πλαίσιο.

Η ανατροπή που έφερε στις ζωές μας ο covid-19, έχει ήδη κάνει ορατές τις ραγδαίες επιπτώσεις του σε πολλά επίπεδα του βίου μας και βέβαια είμαστε ακόμη μόνο στην αρχή…

Θα επιβιώσουν δε και θα εξελιχθούν, μόνο όσες κοινωνίες και κράτη δείξουν την απαιτούμενη από τις περιστάσεις προσαρμοστικότητα.

Είναι αναγκαίο να σημειωθεί ότι οι συνθήκες επώασης και δη εξάπλωσης του νέου κορωνοϊού covid-19, δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν από καμία κυβέρνηση, ούτε καν δε από τον καθ’ ύλην αρμόδιο προς τούτο Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Ως εκ τούτου το γεγονός αυτό και η συνεπακόλουθη πανδημία που ενέσκηψε στην ανθρωπότητα, είναι ένα γεγονός απολύτως απρόβλεπτο που έχει παράλληλα σοβαρότατες αρνητικές συνέπειες στις εθνικές οικονομίες, αλλά και στην παγκόσμια οικονομία στο σύνολό της.

Ο Έλληνας νομοθέτης έχει προβλέψει ρητώς στο άρθρο 388 του Αστικού Κώδικα την περίπτωση της απρόοπτης μεταβολής των συνθηκών, ως λόγο επαναπροσδιορισμού των συμπεφωνημένων σε μια αμφοτεροβαρή σύμβαση και ειδικότερα αναφέρει ότι:

«Αν τα περιστατικά στα οποία κυρίως, ενόψει της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών, τα μέρη στήριξαν τη σύναψη αμφοτεροβαρούς σύμβασης, μεταβλήθηκαν ύστερα, από λόγους που ήταν έκτακτοι και δεν μπορούσαν να προβλεφθούν, και από τη μεταβολή αυτή η παροχή του οφειλέτη, ενόψει και της αντιπαροχής, έγινε υπέρμετρα επαχθής, το δικαστήριο μπορεί κατά την κρίση του με αίτηση του οφειλέτη να την αναγάγει στο μέτρο που αρμόζει και να αποφασίσει τη λύση της σύμβασης εξολοκλήρου ή κατά το μέρος που δεν εκτελέστηκε ακόμη. Αν αποφασιστεί η λύση της σύμβασης, επέρχεται απόσβεση των υποχρεώσεων παροχής που πηγάζουν από αυτήν και οι συμβαλλόμενοι έχουν αμοιβαία υποχρέωση να αποδώσουν τις παροχές που έλαβαν κατά τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό.»

Εκ των ανωτέρω συνάγεται ότι σε συνθήκες όπως οι σημερινές ο συμβαλλόμενος σε αμφοτεροβαρή σύμβαση μπορεί να διεκδικήσει δικαστικώς την αναπροσαρμογή του όποιου π.χ. μισθώματος ή δανείου, τη διαγραφή κατά περίπτωση μέρους αυτού και την εν γένει αλλαγή των όρων της υπό κρίση κάθε φορά αμφοτεροβαρούς συμβάσεως.

Η σημερινή συνθήκη έχει όλα αυτά τα απαιτούμενα εκ του άρθρου 388 του Αστικού Κώδικα χαρακτηριστικά, δηλαδή αποτελεί μια κατάσταση μη προβλέψιμη από κανέναν ακόμη και από τους πλέον ειδικούς, η οποία ανατρέπει σαφώς και σε παγκόσμιο επίπεδο και σε τοπικό επίπεδο την οικονομική τάξη των πραγμάτων και μάλιστα σε βαθμό πρωτοφανή.

Ως εκ τούτου η πανδημία του κορονοϊού αποτελεί άνευ ετέρου ανατροπή του δικαιοπρακτικού θεμελίου των αμφοτεροβαρών συμβάσεων, όπως είναι μεταξύ άλλων οι μισθώσεις και οι δανειακές συμβάσεις.

Αυτό σημαίνει ότι θα ήτανε χρήσιμο για την προοπτική της οικονομίας, για τη βιωσιμότητα των ήδη «ταλαιπωρημένων» από τη δεκαετή οικονομική κρίση ελληνικών δανείων και για την κοινωνική συνοχή η οποία αποτελεί και τη βασική προϋπόθεση της ανάπτυξης, οι κατά περίπτωση πιστωτές/δανειστές/εκμισθωτές να προσέλθουν οικειοθελώς και εγκαίρως στο τραπέζι της αναδιαπραγμάτευσης των όποιων αμφοτεροβαρών συμβάσεων, προτού χαθεί πολύτιμος χρόνος ή η οποία τροποποίηση των συμβάσεων τους γίνει με δικαστική απόφαση…!

Σε διαφορετική περίπτωση οι πιστωτές κινδυνεύουν να απωλέσουν -εκ των συνθηκών και προφανώς όχι από δυστροπία/κακοπιστία των οφειλετών- σε σοβαρό βαθμό την ανταπόκριση των οφειλετών τους στην τήρηση της εκάστοτε σύμβασης.

Χρήστος Φασλής

Ο Χρήστος Φασλής είναι δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Διαμεσολαβητής CEDR / PON Harvard Alumnus

Αφήστε μια απάντηση

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί.

Το σχόλιό σας καταχωρήθηκε

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί Cookies για να σας προσφέρει την καλύτερη εμπειρία. Διαβάστε τους όρους εδώ. Δέχεστε τους όρους πατώντας στο κουμπί Αποδοχή.